SERDECZNIE ZAPRASZAMY do udziału w Konferencji Naukowej:
XIV OGÓLNOPOLSKIE WARSZTATY
METODOLOGICZNO-DYDAKTYCZNE W NAUKACH O BEZPIECZEŃSTWIE
na temat 15 lat nauk o bezpieczeństwie. Tożsamość. Poznanie. Odpowiedzialność.
która odbędzie się w dniach 23-24 kwietnia 2026 roku
Uniwersytet w Siedlcach, Wydział Nauk Społecznych, ul. Żytnia 39, 08-110 Siedlce
PROBLEMATYKA KONFERENCJI
Nauki o bezpieczeństwie, w piętnastym roku swego istnienia w formalnej klasyfikacji nauki polskiej we współczesnym nam, pełnym niepewności i zagrożeń świecie, nabierają coraz większego znaczenia. Znaczenie to wynika, między innymi, z niekwestionowanego przez badaczy stwierdzenia Alberta Einsteina, że nauka zaczyna się i kończy na faktach, a wspomniane niepewności i zagrożenia bytu różnych podmiotów: jednostek ludzkich, społeczeństw, państw to niestety bezsprzeczne fakty. Fakty te przeczą próbom upowszechniania tez, jakoby nauki o bezpieczeństwie należało utożsamiać ze swoistą efemerydą, którą nie tylko charakteryzuje krótki, przemijający cykl istnienia, ale także wielodyscyplinarny eklektyzm uniemożliwiający budowanie ich tożsamości formalnej i materialnej oraz rozmywający znaczenie naszych nauk pośród innych dyscyplin naukowych w dziedzinie nauk społecznych.
Badacze w naukach o bezpieczeństwie, podobnie jak reprezentujący inne dyscypliny naukowe, muszą kategorycznie i koniecznie w swych działania poznawczych zmierzać do prawdy. Prawdę, w sposób wciąż najbardziej zinternalizowany, wyjaśnia fraza przypisywana Akwinacie: veritas est adequatio intellectus et rei. Można także przyjąć za prawdziwą tezę, że adequatio w przywołanej sentencji znaczy obecnie, dla zdecydowanej większości z nas, korespondencję między rzeczą (faktem) a sądem wyrażającym uznaną, o wysokim stopniu prawdopodobieństwa zgodność między intellectus a rei. Zgodność tę, w klasycznej, korespondencyjnej teorii prawdy, najdobitniej określił Tadeusz Kotarbiński, który twierdził, że „Jan myśli prawdziwie zawsze i tylko wtedy, jeżeli Jan myśli, że tak się rzeczy mają i jeżeli przy tym rzeczy mają się tak właśnie”.
Trudno zaprzeczyć „że tak się rzeczy mają”, iż człowiek, społeczeństwo, państwo zmuszone są dziś funkcjonować i przetrwać w bardzo niebezpiecznym dla nich otoczeniu. Zatem myślimy o ich dobrostanie wtedy i tylko wtedy prawdziwie, kiedy fakt ten zauważamy. Jeśli tak to budowanie konstrukcji bezpieczeństwa różnorakich podmiotów w świecie „bez pieczy”, „braku zagrożeń” staje się działaniem pragmatycznie nieracjonalnym.
Pragmatyczna racjonalność zaś to conditio sine qua non zdań, którymi chcemy wyrazić prawdziwie jakąś konstrukcję bezpieczeństwa podmiotu. W zarysowanej sytuacji problemowej, tytułowe w naszej konferencji tożsamość, poznanie, odpowiedzialność nabierają w naukach o bezpieczeństwie szczególnego znaczenia.
Sądzimy, że kwestionowanie tożsamości nauk o bezpieczeństwie jest nieuzasadnioną i nieumiarkowaną krytyką środowiska badaczy bezpieczeństwa podmiotu. Ponadto uważamy, że to starania środowiska badaczy zainteresowanych przetrwaniem, zachowaniem integralności, niezależności i rozwoju jednostki ludzkiej, społeczeństwa i państwa, polegające na tworzeniu unikalnej wiedzy o bezpieczeństwie tych podmiotów właściwej naszym naukom, budują tożsamość tych nauk. Unikalność wytworzonej w naukach o bezpieczeństwie wiedzy wynika właśnie z jej autonomii materialnej i formalnej.
Żadna inna dyscyplina w dziedzinie nauk społecznych nie zajmuje się dobrostanem podmiotów w tak kategorycznie koniecznym otoczeniu niepewności, wyzwań i zagrożeń wraz z ryzykiem jako miarą tych właśnie zagrożeń. Zatem poznanie w naukach o bezpieczeństwie uprawiać należy w ramach materialnych i formalnych naszych nauk. Ramy te sprzyjać będą także poznaniu w badaniach integrujących wiedzę na różnych poziomach syndyscyplinarności od multi do transdycyplinarności. Na przykład w badaniach interdyscyplinarnych wypada wiedzieć co chcemy poznać z perspektywy formalnej i materialnej dyscypliny naukowej innej niż nauki o bezpieczeństwie. Wreszcie, odpowiedzialność za uzyskane wyniki badań musi polegać na wiarygodności działań podmiotów poznających. Wiarygodność tę tworzyć muszą określone, relewantnie do potrzeb, cele warunki i środki działania.
W obecnej, XIV edycji naszych Warsztatów wysiłek poznawczy uczestników zamierzamy skupić na zagadnieniach poszukiwania:
- aksjologicznej, ontologicznej, epistemologicznej i metodologicznej autonomii nauk o bezpieczeństwie;
- potrzeb i warunków integrowania poznania w ramach nauk o bezpieczeństwie z uprawianym w naukach nam pokrewnych i pomocniczych;
- potrzeb, oczekiwań poznawczych podmiotów sfery realnej (faktów) rzeczywistości bezpieczeństwa różnorakich podmiotów;
- form i materii poznania naukowego, w tym również o charakterze kształcącym, spełniających potrzeby i oczekiwania praktyków sfery realnej bezpieczeństwa różnorakich podmiotów od jednostki przez państwo do globalnej cywilizacji ludzkiej.
Więcej informacji na stronie konferencji: https://konferencje.uws.edu.pl/pl/conference/xiv-ogolnopolskie-warsztaty-meto-dydak-2026/
Rejestracja: https://konferencje.uws.edu.pl/pl/conference/xiv-ogolnopolskie-warsztaty-meto-dydak-2026/register/